آمستریا دختر آریایی

معنای پاسارگاد چیست؟

hakamanesh — Fri, 06 Nov 2009 23:17:42 GMT

سلام دوستان امروز با پستی راجب پاسارگاد اومدم که توی این متن درباره معنی کلمه پاسارگاد و خصوصیات آن توضیح داده است

در138 کیلومتری شهر شیراز، در جاده آسفالت شیراز به آباده، کمی دورتر از جاده امروزی ( حدود 3 کیلومتر) به بقایای شهری می‌رسیم که روزگاری پایتخت بزرگترین و بی نظیرترین پادشاهی جهان بوده است. این پایتخت در دشتی به نام مرغاب واقع است که مساحت تقریبی این دشت تقریباً 15×20 کیلومتر است. رودی به نام پلور که البته در عهد باستان به آن مِدوس می‌گفتند در آن جریان دارد و در کل این دشت 1200 متر از سطح دریاهای آزاد ارتفاع دارد.

پیش از ساخته شدن پاسارگاد در دشت مرغاب، این منطقه از تمدنی کهن برخوردار بوده است که روستاهایی مانند: تل نخودی، تل سه آسیاب، دوتولان، تل خاری در هزاره های سوم و چهارم در آنجا ایجاد گردیده و در دوره خود دارای رونق و شکوهی بی نظیر بودند.

هنگامیکه بازمانده های این پایتخت کهن ایران را مشاهده می‌کنید ناخودآگاه از خود می‌پرسید چرا در اینجا این پایتخت بنا شده است؟ انگیزه از برپایی آن چه بوده است؟

بر اساس نوشته های تاریخ نگاران قدیم کوروش بزرگ، آستیاگ ( آستیاژ ، آستیاگس) پادشاه ماد را در این دشت شکست داده و این کار مبنای ایجاد بزرگترین و قدرتمند ترین پادشاهی ایران می‌باشد. از این رو کوروش بزرگ فرمان بنای پایتختی را در این دشت داد. هرچند با ایجاد تخت جمشید ( توسط سایر پادشاهان هخامنشی ) برجستگی پاسارگاد کمتر گردید اما ارزشمند بودن آن هیچ گاه کمرنگ نگردید بطوریکه پس از بنای تخت جمشید هنوز پادشاهانی بودند که برای تاجگذاری پاسارگاد را برمی‌گزیدند. کوروش پاسارگاد را در550 تا 559 قبل از میلاد بنا کرد و البته در سال 336 قبل از میلاد این شهر به همراه گنجینه پربهای آن به دست اسکندر مقدونی افتاد..

معنای پاسارگاد چیست؟

در مورد این واژه هنوز نظری قطعی داده نشده است اما هرودوت در کتاب خود ادعا می‌کند که پاسارگادی مهمترین قوم پارسیان بوده اند و ریشه هخامنشیان از آنهاست. پاسارگاد در برخی از نوشتارهای قدیمی پارسه گَدَ نیز گفته شده است. اما در کل معناهایی که برای آن مطرح شده است شامل: زیستگاه پارسیان، تختگاه پارسه، محل استقرار پارسیان و دژ پارسیان می‌باشد. در این دشت که در سینه خود هویت ایرانیان را نگه داشته و مانند بغضی در گلو هر لحظه منتظر حکایت تاریخ آن دوره است، نشانه های زیادی از تمدن ایرانیان وجود دارد که البته مربوط به دوره های گوناگونی است.

این دوره ها را در کل می‌توان به سه دوره متمایز تقسیم نمود:

1- آثار پیش ار تاریخ و قبل از هخامنشیان: در ایوان سنگی مسقفی ( البته امروز اثری از سقف در آن نیست ) در شما آرامگاه کوروش به نام تُل تخت ( تخت سلیمان) تکه سفالهای نقش داری و قسمتی از یک مجسمه مربوط به دوران عیلامی کشف شده است.

2- دوره هخامنشی: شاید بدون هیچگونه شک و تردید بایستی گفت که با شکوه ترین آثاری که در حال حاضر در دشت پاسارگاد ایران می باشد، مربوط به این دوره می‌باشد. آثاری مانند: کاخ پذیرایی کوروش بزرگ - کاخ شرقی با نقش برجسته انسان بالدار - کاخ اختصاصی کوروش بزرگ - تَل تخت - اولین چهارباغ ایرانی - آب نماهای کاخ شاهی - ویرانه برج سنگی - بنای معروف به زندان - دژ پاسارگاد - آتشکده پاسارگاد - حوضچه های سنگی و در نهایت آرامگاه کوروش بزرگ.

3- آثار بعد از اسلام: مسجد اتابکان که توسط اتابک زنگی در رمضان سال 621 ه . ق ساخته شده است.. کتیبه و محراب و قبله نمایی که بر روی قبر کوروش کنده شده مربوط به این دوران است. علاوه بر این اتابک زنگی در صد متری شمال آرامگاه کوروش بنایی اسلامی بنا کرده که البته امروز هیچ اثری از آن نیست و ویرانه ای بیش از آن نمانده است و از روی آن می‌توان به عظمت معماری دوران کوروش بزرگ پی برد که بنای آن هنوز پا برجاست اما سایر آثار بعد از آن یا کاملاً مفقود شده اند و یا بکلی ویران گردیده اند. در سال 1328 خورشیدی، قطعه سنگی از یک کتیبه که روی آن جمله ( السلطان المطاع ابوالفارس) به خط ثلث زیبا حکاکی شده است از زیر خاک یافت شد و از آنجا که لقب ابوفارس مربوط به شاه شجاع مظفری (759 تا 776 ه. ق) بوده و چند سکه از او نیز در همان محل یافت گردیده می‌توان گمان برد که این پادشاه نیز در این منطقه بناهایی را ایجاد کرده بوده است که امروز از آنها هیچ برجای نمانده است.

آرامگاه کوروش بزرگ به همراه ستونها و درگاه مسجد اتابکان ( آثار دوره اسلامی )

قبله نما در گوشه غربی آرامگاه کوروش بزرگ( واژه قبله در گوشه سمت چپ دیده می‌شود.)

نقش برجسته انسان بالدار - اعتقاد بر این است که این تصویر ، ذوالقرنین یا همان کوروش بزرگ است.

آرامگاه کوروش بزرگ در سال 1840 میلادی کار دو هنرمند فرانسوی فلاندن و کست.

کمی که می‌گذرد و شما پس از مشاهده تمدن نیاکانتان به خودتان باز می‌گردید و می‌خواهید جای آنها بیاندیشید و کشف نمایید که آنها چگونه این بناها را ایجاد کرده اند، قبل از هر چیز توجه تان به مقبره باشکوه کوروش بزرگ جلب می‌شود. مدل سازه این مقبره با تمامی مقبره های سرزمین ما فرق دارد و به آن یگانگی خاصی می‌دهد. هرچند شاید برای ما فرق کند اما جالب آنکه مقبره ای دیگر شبیه به آن در سرزمین ما موجود است که بعد از آن ساخته شده است و شاید بد نباشد در اینجا به آن نیز اشاره ای کنیم که مانند بسیاری از اثرهای با شکوه سرزمین در حال نابودی است و آن مقبره ای در کازرون( سر مشهد) می‌باشد که به گور دختر ( آرامگاه منسوب به چیش پش - دوره هخامنشی ) مشهور است.آرامگاه کوروش بزرگ در طول این قرن ها با اُبهت ایستاده است ولی باستان شناسان هنوز نتوانسته اند بطور یقین بگویند که این بنا توسط کدام قوم سرزمین کوروش بنا شده است و هر کدام گمانه هایی زده اند.

برخی آنرا طرحی از آن مردمان میانرودان بخصوص شبیه زیگورات می دانند. برخی دیگر آنرا طرحی مشترک و آمیخته از میان رودان و سایر اقوام می‌دانند. گروهی آنرا از آن قومهای لودیه و ایونیه خطاب کرده اند و برخی باستان شناسان می‌گویند این بنا از بناهای سنتی خود ایرانیان است و نظریه دهندگان آخر ادعا کرده اند سازه یونانی و یا ساخته شده اقوام آناتولی غربی است. اگر کمی به شواهد و آثار بر جای مانده بر روی بنا دقت نماییم می‌توانیم تا حدودی تشخیص دهیم که بنای فوق ساخته و پرداخته کدام یک از مردمان سرزمین کوروش بزرگ است.

از آنجا که معماران، ایونیه و لیدیه ای در ساخت بنا از ابزاری خاص استفاده کرده اند و در مقبره کوروش نیز این آثار یافت گردیده می‌توان حدس زد که این بنا توسط ایشان و به دستور کوروش بزرگ در زمان زنده بودن خود او ساخته اند :

1- به کار گیری سنگهای تراش خورده که با اتصال های دم گیری شده اند.
2- اندازه داخلی اتاق با اندازه های ایونی مطابقت دارد.
3- نحوه برجستگی ها و فرورفتگی ها در حاشیه درگاه و سقف شیب دارد.
4- استفاده از بست های آهنی و سربی، دُم چلچله ای.
5- اندازه های خارجی کل سازه. البته بیان گردیده که غیر از مهندسان و معماران ، مُغ ها نیز در ساخت آن مؤثر بوده اند و آنها توصیه کرده اند مقبره رو به شرق ساخته شود.

در مورد تاریخ ساخت قبر نیز گمانه ها مختلف است اما می‌توان تخمین زد که مقبره در 530 یا 540 پیش از میلاد بنا گردیده است. تصویر دم چلچله ای از آرامگاه کوروش بزرگ که می‌تواند گواه و تأییدی باشد بر معماران لیدی و ایونیه آرامگاه کوروش بزرگ. جنس فلزات از سرب و آهن می‌باشد. اما برخی از این دم چلچله های آرامگاه به سرقت رفته است اما جای خالی آنها هنوز باقی است.

من اومدم بعد عمری!

hakamanesh — Tue, 18 Aug 2009 08:19:18 GMT

سلام به همه دوستان خوبم

بعد مدتها به وبم سر زدم . دلم برای همتون تنگ شده بود دوست دارم این وبلاگ رو مثل قبلاها آپ کنم ولی وقت نمیکنم

سعی میکنم حداقل ماهی یه بار که شده وبلاگ رو اپ کنم تا شماها هم راضی باشید

سر فرصت به همتون سر میزنم

در پناه ایزد منان

فعلا خداحافظ

hakamanesh — Mon, 20 Oct 2008 20:15:22 GMT

سلام به همه دوستان خوبم و آریاییان پاک سرشت

نمدونم از کجا شروع کنم ولی خب باید بگم . من از زمان ساخت این وبلاگ که واقعا با عشق و علاقه ساختمش حدودا ۱۷ ماه میگذره توی این مدت دوستان خلی خوبی پیدا کردم و همگی به من و وبلاگ لطف داشتند . خیلی خوشحالم که روز به روز به تعداد وبلاگهای این وبلاگها زیاد میشه

خب منم توی ان مدت زیاد نتونستم وبلاگم رو آپ کنم . خب الان هم که سرم خیلی شلوغه و واقعا نمتونم وبلاگ رو به روز کنم تصمیم دارم دیگه وبلاگ رو به روز نکنم فعلا

البته من واقعا دلم نمیاد ان وبلاگ رو ببندم ولی فعلا تا اطلاع ثانوی آپدیت نمیشه . حالا معلوم نیست این وبلاگ دقیقا کی آپدیت میشه البته برای پست قبلی یه قول داده بودم که میخوام یه اپ ویزه کنم ولی میذارم برای بعد از اینکه برگشتم

همتون رو دوست دارم

در پناه اهورا

جبران

hakamanesh — Sat, 20 Sep 2008 15:39:13 GMT

سلام به همه ایران دوستان عزیزم و آریایهای پاک سرشت

مدتی است که این وبلاگ را به روز نکردم . شاید کوتاهی کرد ولی شما به حساب گرفتاری بذارین

قول میدم برای پست مهر ماه با آپهای جالبی بیایم و از همگی عذر میخوام که توی این مدت به من سر زدند و با نظرات خوبشون منو خوشحال کردند

قول میدم در اولین فرصت جبران کنم

فعلا خدانگهدار

تاسفی دیگر

hakamanesh — Sun, 03 Aug 2008 14:08:18 GMT

سلام خدمت دوستان خوبم امروز با پستی جدید هم جالب و هم تاسف برانگیز اومدم دوست دارم نظر خودتون رو راجب این پست کامل بدید

این تصاویری که پایین میبینید اشیا و سنگهای ارزشمندی از تخت جمشید است که در زمان قاجار ( اینو گذاشتم تا علت تنفرم رو از این حکومت مزخرف بدونید) از ایران یا بهتر بگم تخت جمشید دزدیه شد و به فرانسه رفت و امروز این اشیا فوق العاده گرانقدر در موزه لوور پاریس نگه داری میشوند

خودتون این عکسها رو ببنید متوجه میشید چقدر از ایران دزدی میشده و میشه آخه چطور ممکنه با کدوم حقی اینها رو از خاک ایران خارج کردند واقعا این همه بیغرت بودند این شاهان قاجار؟؟؟؟!!!!!

مگه حالا اینطوری نیست مثل همون موضوع سر سرباز هخامنشی یه الکی یه بحثی کردند ولی بعدش موضوع کاملا فراموش شد حالا دقیقا معلوم نیست که این اشیا چطوری و واقعا به دست چه کسانی غارت شده ولی من مطمئنم که در زمان همین ناصر الدین شاه مسخره بی غیرت و اون پسر میرضش مظفر .... غارت شده وقتی برای مسافرتهای خارجه خودشون در اون زمان انحصار توتون و تنباکو و جنگلهای شما و هزاران چیز دیگه رو به دست این خارجی ها میدادند . یعنی این کار رو نمتونستند انجام بدند . حالا مگه چه فرقی داره بخدا اگه بیان همه میراث فرفنگی رو ( به غیر از آثار بعد از اسلام) رو بمب بارون کنند ککشون هم نمیگزد فقط اینو بگم واسه تاریخ ایرا ن باستان اصلا ارزش قاعل نیستند

فقط اینو میگم خدا ازشون نگذره که میراث 2500 ساله ما رو اینطوری به تاراج بردند..

و به غیر از تاسف خوردن به نظرتون چه کار میشه کرد؟؟؟

در پناه یزدان پاک

کوروش بزرگ در تورات

hakamanesh — Mon, 07 Jul 2008 16:34:31 GMT

کوروش بزرگ در تورات

تورات کوروش را از انسان های بزرگ و بی نظیر روزگار دانسته و ارزش انسانی و معنوی او را در سطح یک پیامبر آسمانی قرار داده است. کتاب اصلی تورات یعنی تواریخ ایام با نام کوروش پایان می پذیرد و قسمت دوم تورات یعنی از کتاب عزرا به بعد نیز با نام کوروش آغاز شده است. بطور کلی تورات بیش از شانزده مورد در فصول مختلف با لحن ستایش آمیز و بی سابقه ای از کوروش یاد کرده است و حتی در یک مورد به وی عنوان«مسیح خداوند» داده است.
نکات زیر قسمتی از مطالبی است که تورات درباره کوروش گفته است:
« خداوند در مورد کوروش می گوید که او شبان من است و هرچه او انجام دهد، آن است که من خواسته ام.»
«این سخنی است از خداوند به کوروش: تو مسیح من هستی. من دست راست تو را گرفتم تا به حضور تو امت ها را مغلوب کنم و کمرهای پادشاهان را بگشایم تا درها را به روی تو بازکنم و دیگر دروازه ها به رویت بسته نشوند. من همه جا پیش روی تو خواهم بود. ناهمواری ها را برایت هموار خواهم کرد...و پادشاهان را در پایت خواهم افکند. من کمر تو را زمانی بستم که مرا نشناختی و هنگامی تو را به نام خواندم که هنوز به دنیا نیامده بودی.»
«منم(خداوند) که او (کوروش) را از جانب مشرق برانگیختم تا عدالت را روی زمین برقرار کند. من امت ها را تسلیم وی می کنم و او را بر پادشاهان سروری می بخشم و ایشان را مثل غبار به شمشیر او و مانند کاهی که پراکنده شود به کمال او تسلیم می کنم.»
«من کوروش را به عدالت برانگیختم و تمامی راه ها را در پیش رویش استوار خواهم ساخت.»
«منم که شاهین خود(کوروش) را از جانب مشرق فراخواندم و دوران عدالت را نزدیک آوردم.»
«خداوند کوروش را برگزیده و فرماندار جهانش کرده است. بازوی او را بر کلدانیان فرو خواهد آورد و راه او را همه جا هموار خواهد ساخت. من او را برگزیده ام و خواندم.»
«در سال اول سلطنت کوروش پادشاه پارس، کلام خدا کامل شد. خداوند روح کوروش پادشاه فارس را برانگیخت تا در تمامی سرزمین های خود فرمانی صادر کند که (یهوه) خدای آسمان ها تمام ممالک زمین را به من داده است و امر فرموده است خانه ای برای او در اورشلیم بنا کنم.»

قطعا در آینده نزدیک راجب اینکه این مطلب کوتاه ولی خواندی رو گذاشتم مطلب مینویسم

در پناه یزدان پاک

بازگشت منشور كوروش به ايران

hakamanesh — Tue, 17 Jun 2008 16:22:45 GMT

سلام به همه دوستان فارسی زبانم . امیدوارم حالتون خوب باشه و شاد و موفق باشید در تمامی مراحل زندگی

امروز با یک آپ خوشحال کننده به نزدتون اومدم . آپی که وقتی خودم خبر رو خوندم خیلی خوشحال شدم و اما خبر درباره بازگشت منشور حقوق بشر کورش کبیر به ایران ...

بازگشت منشور كوروش به ايران

موزه بريتانيا آمادگي خود را براي نمايش منشور جهاني كوروش بعد از 130 سال به ايران بطور رسمي اعلام مي‌نمايد.

فارس: با توافق موزه بريتانيا و موزه ملي ايران منشور كوروش كه 130 سال است از كشور خارج شده در موزه ملي ايران به نمايش در مي‌آيد.

به گزارش روابط عمومي موزه ملي ايران در ديدار روساي دو موزه كه در محل موزه ملي ايران برگزار شد، روبرت نيل مك گريگور، مدير موزه بريتانيا ضمن اشاره به رايزني‌هاي صورت گرفته در اين خصوص گفت: موزه بريتانيا آمادگي خود را براي نمايش منشور جهاني كوروش بعد از 130 سال به ايران بطور رسمي اعلام مي‌نمايد.

محمدرضا مهرانديش رئيس كل موزه ملي ايران نيز گفت: موزه ملي ايران با اشتياق، همه توان خود را براي بازگشت اين اثر نفيس و منحصر به فرد جهاني بكار خواهد گرفت.

وي با اشاره به اهميت بسيار بالاي اين رخداد فرهنگي افزود: كه همه شرايط لازم با حمايت جناب آقاي مشايي معاون محترم رئيس جمهور و رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري براي ورود اين اثر تاريخي و تنظيم موافقت‌نامه‌هاي حقوقي مورد نياز دولت در دستور كار قرار مي‌گيرد.

وي با بيان اينكه نمايش همه جلوه‌هاي ملموس و غيرملموس، رويكرد جديد موزه ملي براي چنين نمايشگاه‌هاي آثار تاريخي است گفت: ما بايد تلاش كنيم تا از قابليت‌ها و ظرفيت‌هاي موجود در چنين نمايشگاه‌هايي براي نمايش مظاهر مختلف فرهنگ و هنر ايراني استفاده كينم و در همين خصوص معرفي و نمايش آئين‌ها و آداب و رسوم اقوام ايراني و هنرهاي سنتي پيشنهاد مي‌شود.

وي با پراهميت خواندن اهداف فرهنگي اين نمايشگاه‌ها گفت: موزه ملي ايران نگاه اقتصادي در چنين حركت‌هايي نداشته و انتظار داريم، موزه بريتانيا در تجهيز بخش‌هاي مختلف علمي، پژوهشي و نمايشگاهي موزه ملي را همراهي كند.

مدير موزه بريتانيا نيز با ابراز رضايت از اين همكاري اعلام داشت: موزه بريتانيا در صدد است تا با تهيه و ساخت فيلمي به دو زبان فارسي و انگليسي از آثار نمايشگاه عصر صفوي و همچنين مكانهاي مقدس و جلوه‌هاي عصر صفوي گام موثري را در شناسايي فرهنگ و تمدن ايراني بردارد.

نيل مك گريگور كه در سفر سه روزه‌اش به ايران از آرامگاه فردوسي در طوس نيز بازديد كرده بود. با اشاره به فرهنگ پهلواني در شاهنامه فردوسي از برگزاري نمايشگاه جانبي يادگارهاي جهان پهلوان تختي از سوي موزه بريتانيا خبرداد.

گفتني است در اين ديدار پيش نويس تفاهمنامه‌اي براي توسعه همكاري‌هاي فرهنگي ميان دو موزه در چهار محور پژوهش، برگزاري نمايشگاه‌هاي متقابل، آموزش و انتشارات از سوي رئيس كل موزه ملي ايران به رئيس موزه بريتانيا ارائه شد.

لازم به ذكر است طبق مذاكرات اوليه قرار است نمايشگاهي از آثار فرهنگي عصر صفوي در زمستان 87 در موزه بريتانيا از سوي موزه ملي ايران برگزار شود.

من که خیلی خوشحال شدم البته اگر خبر صحت داشته باشه بازگشت این لوح با ارزش به جای قانونی واصلی خودش

منو با نظرات گرمتون خوشحال کنید

بدرود

وبلاگ یک ساله شد

hakamanesh — Mon, 19 May 2008 22:04:04 GMT

سلام به همه دوستان و خوانندگان ارجمند همه کسانی که توی این مدت به من لطف داشتند و به وبلاگ سر میزدند . متاسفانه این ماه نتونستم پست خوب و جامعی را براتون بذارم

ولی قول میدم حتما در آپهای بعدی جبران میشود . از همه کسانی که تو این مدت سر زدند و من نتونستم بهشون سر بزنم عذر میخوام

اردیبشهت ماه سال جاری وبلاگ تاریخی ام ۱ ساله شد در این یک سالی که با شما دوستان خوبم بودم خیلی خوب بود و به من خوش گذشت

با نظرات خوب و گرمتون منو خوشحال کنید

قول میدم در پست بعدی که به زودی است با دست پر بیام

بدرود زیر سایه یزدان پاک

نوروز باستانی بر همگان مبارک

hakamanesh — Wed, 19 Mar 2008 21:32:18 GMT

سلام

سال نو ، از آغوش مطهر خداوند فرا میرسد
وقلب من نیایش می کند:
خدایا! مرا متبرک کن
تا هر روز که در راه رسیدن به «تو» گام بر میدارم
با تحسین و حیرت
زیبائی را بجویم که همانا سرشت «تو»ست.
خدایا مرا برکت آن بخش
که هر روز وظیفه خویش را به انجام برسانم
به برادران و خواهرانم یاری برسانم
تا بار خود را در فراز و نشیب زندگی بر دوش کشند.
و هر روز نیایش کنم:
در آفتاب و باران بادا که خواست «تو» تحقق پذیرد.
آمین

بوی باران ; بوی سبزه ; بوی خاک

شاخه های شسته ; باران خورده ; پاک

آسمان آبی و ابر سفید ، برگهای سبز بید

عطر نرگس ، رقص باد نغمه شوق پرستوهای شاد

خلوت گرم کبوترهای مست

نرم نرمک می رسد اینک بهار

خوش به حال روزگار

سال 7029 میترایی آریایی، 3746 زرتشتی، 2567 شاهنشاهی و 1387 خورشیدی. نوروز باستانی بر همگان مبارک

پيدايش جشن نوروز
در ادبـيـات فارسي جشن نوروز را، مانند بسياري ديگر از آيـيـن ها، رسم ها، فرهنگ ها و تمدن ها به نخستين پادشاهان نسبت مي دهند. شاعران و نويسندگان قرن چهارم و پنجم هجري، چون فردوسي ،منوچهري، عنصري، بـيـروني، طبري، مسعـودي، مسکويه، گرديزي و بسياري ديگر که منبع تاريخي و اسطوره اي آنان بي گمان ادبـيـات پـيـش از اسلام بوده، نوروز و برگزاري جشن نوروز را از زمان پادشاهي جمشيد مي دانند، که تـنـها به چند نمونه و مورد اشاره مي شود :

جهان انجمن شد بر تخت اوي از آن بر شده فره بخت اوي

به جمشيد بر گوهر افشاندند مر آن روز را روز نو خواندند

سر سال نو هرمز فرودين بر آسوده از رنج تن، دل ز کين

به نوروز نو شاه گيتي فروز بر آن تخت بنشست فيروزروز

بزرگان به شادي بياراستند مي و رود و رامشگران خواستند

روزها يا ماه جشن نوروز
مدت برگزاري جشن هايي چون مهرگان، يلدا، سده و بسياري ديگر، معـمولا يک روز ( يا يک شب ) بـيشتر نيست. ولي جشن نوروز، که درباره اش اصطلاح " جشن ها و آيـيـن هاي نوروزي " گوياتر است، دست کم يک يا دو هفته ادامه دارد. ابوريحان بيروني مدت برگزاري جشن نوروز را، پس از جمشيد يک ماه مي نويسد :

چون جم درگذشت، پادشاهان همه روزهاي اين ماه را عيد گرفتند. عيدها را شش بخش نمودند : 5 روز نخست را به پادشاهان اختصاص دادند، 5 روز دوم را به اشراف ،5 روز سوم را به خادمان و کارکنان پادشاهي، 5 روز چهارم را به نديمان و درباريان، 5 روز پنجم را به توده مردم و پنجه ششم را به برزيگران.

کمپفر در سفرنامهً خود آورده که، در زمان شاه سليمان صفوي، مهماني ها، تفريح و جشن هاي نوروز در ميدان هاي عمومي تا سه هفته طول مي کشيد. "درو ويل" مدت تعطيلي جشن نوروز را در زمان فتحعليشاه دو هفته مي نويسد. ولي برگزاري مراسم نوروزي امروز، دست کم از پنجه و " چهارشنبه آخر سال " آغاز و در " سيزده بدر " پايان مي پذيرد.

رسم ها و آيـيـن هاي نوروزي که از روزگاران کهن برگزاري آن ها از نسلي به نسل بعد به ارث رسيده، به ناگزير با دگرگوني شيوه هاي زندگي، تکنولوژي هاي صنعتي و ماشيني، سازمان هاي اداري، شغـل ها، قانون ها، وسايـل ارتباط جمعي جديـد - چنان که خواهيم ديد - بدون آنکه هويـت خود را از دست بدهد، تحول يافته است.   از آداب و رسم هاي کهن پـيـش از نوروز، بايستي از پنجه ( خمسه مسترقه )، چهارشنبه سوري و خانه تکاني ياد کرد.

سفره هفت سين
رسم و باوري کهن است که همهً اعضاي خانواده در موقع سال تحويل ( لحظهً ورود خورشيد به برج حمل ) در خانه و کاشانه خود در کنار سفره هفت سين گرد آيند. در سفره سفيد رنگ هفت سين، از جمله، هفت رويـيدني خوراکي است که با حرف " س " آغاز مي شود، و نماد و شگوني بر فراواني رويـيدني ها و فراورده هاي کشاورزي است - چون سيب، سبزه، سنجد، سماق، سير، سرکه، سمنو و مانند اين ها- مي گذارند. افزون بر آن آينه، شمع، ظرفي شير، ظرفي آب که نارنج در آن است، تخم مرغ رنگ کرده، تخم مرغي روي آينه، ماهي قرمز، نان، سبزي، گلاب، گل، سنبل، سکه و کتاب ديني ( مسلمانان قرآن و زردشتيان اوستا و ... ) نيز زينت بخش سفرهً هفت سين است. اين سفره در بيشتر خانه ها تا روز سيزده گسترده است.

در برخي از نوشته ها از سفره هفت شين (هفت رويـيدني که با حرف شين آغاز مي شود) سخن رفته و آن را رسمي کهن تر دانسته اند. در ريشه يابي واژهً هفت سين نظرهاي ديگري چون هفت چين ( هفت رويـيدني از کشتزار چيده شده ) و هفت سيني از فراورده هاي کشاورزي نيز بيان شده است. پراکندگي نظرها ممکن است به اين سبب باشد که در کتاب هاي تاريخي و ادبي کهن اشاره اي به هفت سين نشده و از دورهً قاجاريه است که درباره باورها و رفتارها و رسم هاي عاميانهً مردم تحقيق و بحث و اظهار نظر آغاز شده است. نمي دانيم که آيا پيش از قاآني هم شاعري هفت سين را در شعر خود آورده است؟

       سين ساغر بس بود ما را در اين نوروز روز             گو نباشد هفت سين رندان دُرد آشام را

ميرزاده عشقي نيز در " نوروزي نامه " در اسلامبول در مسمطي براي آگاهي مردم آن ديار سروده :

همه ايرانيان نوروز را از ياد بود کي

بپا سازند از مازندران تا شوش و ملک ري

بساط هفت سين چينند و بنشينند دور وي





باورهاي عاميانه
رفتارها و گفتارهاي هنگام سال تحويل و روز نوروز، به باور عاميانه، مي تواند اثري خوب يا بد براي تمام روزهاي سال داشته باشد. برخي از اين باورها را در کتابهاي تاريخي نيز مي يابـيم، و بسياري ديگر باورهاي شفاهي است، و در شمار فولکلور جامعـه است که در خانواده ها به ارث رسيده است :

- کسي که در هنگام سال تحويل و روز نوروز لباس نو بـپوشد، تمام سال از کارش خرسند خواهد بود.

- موقع سال تحويل از اندوه و غم فرار کنيد، تا تمام سال غم و اندوه از شما دور باشد.

- روز نوروز دوا نخوريد بد يمن است.

- هر کس در بامداد نوروز، پـيش از آنکه سخن گويد، شکر بچشد و با روغن زيتون تن خود را چرب کند، در همهً سال از بلاها سالم خواهد ماند.

- هر کس بامداد نوروز، پـيش از آنکه سخن گويد، سه مرتبه عسل بچشد و سه پاره موم دود کند از هر دردي شفا يايد.

- کساني که مرده اند، سالي يکبار، هنگام نوروز، " فروهر " آنها به خانه بر مي گردد. پس بايد خانه را تميز، چراغ را روشن و ( با سوزاندن کندر و عود ) بوي خوش کرد.

- کسي که روز نوروز گريه کند، تا پايان سال اندوه او را رها نمي کند.

- روز نوروز بايد يک نفر " خوش قدم " اول وارد خانه شود. زنان خوش قدم نيستـند.

- اگر قصد مسافرت داريد پـيش از سيزده سفر نکنيد. روز چهاردهم سفر کردن خير است.

- روز سيزده کار

این اولین آپ سال جدید است و امیدوارم امسال جز پر برکت ترین سال ها برای شما عزیزان باشد و با آرزوی بهترین روزها

کمتر از ۸ ساعت دیگر تا آغاز سال نو مانده ما رو سر سفره دعا کنید

تا اپهای بعدی اهورامزدا نگهدار همتون

آشنایی با جشن ملی چهارشنبه سوری

hakamanesh — Mon, 17 Mar 2008 11:54:18 GMT

سلام دوستان ... جشن چهار شنبه سوری نزدیک است برای همین جشن زیبا و کهن آپ ویژه ای کرده ام آپ بعدیم هم یک شب قبل از عید نوروز است پس حتما سر بزنید

چهارشنبه سوري
يکی از آئينهای سالانه ايرانيان چهارشنبه سوری يا به عبارتی ديگر چارشنبه سوری است. ايرانيان آخرين سه شنبه سال خورشيدی را با بر افروختن آتش و پريدن از روی آن به استقبال نوروز می روند.

چهارشنبه سوري، يک جشن بهاري است که پيش از رسيدن نوروز برگزار مي شود.
مردم در اين روز برای دفع شر و بلا و برآورده شدن آرزوهايشان مراسمی را برگزار می کنند که ريشه اش به قرن ها پيش باز می گردد.

مراسم ويژه آن در شب چهارشنبه صورت می گيرد برای مراسم در گوشه و کنار کوی و برزن نيز بچه ها آتش های بزرگ می افروزند و از روی آن می پرند و ترانه (سرخی تو از من ، زردي من از تو ) می خوانند.

ظاهرا مراسم چهارشنبه سوری برگرفته از آئينهای کهن ايرانيان است که همچنان در ميان آنها و با اشکال ديگر در ميان باقی بازماندگان اقوام آريائی رواج دارد.
اما دکتر کورش نيکنام موبد زرتشتی و پژوهشگر در آداب و سنن ايران باستان، عقيده دارد که چهارشنبه سوری هيچ ارتباطی با ايران باستان و زرتشتيان ندارد و شکل گيری اين مراسم را پس از حمله اعراب به ايران می داند.

در ايران باستان هفت روز هفته نداشتيم.در ايران كهن هر يك از سي روز ماه، نامي ويژه دارد، كه نام فرشتگان است. شنبه و يکشنبه و... بعد از تسلط اعراب به فرهنگ ايران وارد شد. بنابراين اينکه ما شب چهارشنبه ای را جشن بگيريم( چون چهارشنبه در فرهنگ عرب روز نحس هفته بوده ) خودش گويای اين هست که چهارشنبه سوری بعد از اسلام در ايران مرسوم شد."

"برای ما سال ۳۶۰ روز بوده با ۵ روز اضافه ( يا هر چهار سال ۶ روز اضافه ). ما در اين پنج روز آتش روشن می کرديم تا روح نياکانمان را به خانه هايمان دعوت کنيم."

"بنابراين، اين آتش چهارشنبه سوری بازمانده آن آتش افروزی ۵ روز آخر سال در ايران باستان است و زرتشتيان به احتمال زياد برای اينکه اين سنت از بين نرود، نحسی چهارشنبه را بهانه کردند و اين جشن را با اعتقاد اعراب منطبق کردند و شد چهارشنبه سوری."
بخش كردن ماه به چهار هفته در ايران ،پس از ظهور اسلام است و شنبه و يك شنبه و دوشنبه و ........ناميدن روز هاي هفته از زمان رواج آن .شنبه واژه اي سامي و درآمده به زبان فارسي و در اصل "شنبد" بوده است.

"سور "در زبان و ادبيات فارسي و برخي گويش هاي ايراني به معناي "جشن"،"مهماني"و "سرخ" آمده است

مراسم چهارشنبه سوري

بوته افروزي

در ايران رسم است كه پيش از پريدن آفتاب، هر خانواده بوته هاي خار و گزني را كه از پيش فراهم كرده اند روي بام يا زمين حياط خانه و يا در گذرگاه در سه يا پنج يا هفت «گله» كپه مي كنند. با غروب آفتاب و نيم تاريك شدن آسمان، زن و مرد و پير و جوان گرد هم جمع مي شوند و بوته ها را آتش مي زنند. در اين هنگام از بزرگ تا كوچك هر كدام سه بار از روي بوته هاي افروخته مي پرند، تا مگر ضعف و زردي ناشي از بيماري و غم و محنت را از خود بزدايند و سلامت و سرخي و شادي به هستي خود بخشند. مردم در حال پريدن از روي آتش ترانه هايي مي خوانند.
زردي من از تو ، سرخي تو از من
غم برو شادي بيا ، محنت برو روزي بيا
اي شب چهارشنبه ، اي كليه جاردنده ، بده مراد بنده

خاکستر چهارشنبه سوري، نحس است، زيرا مردم هنگام پريدن از روي آن، زردي و یيماري خود را، از راه جادوي سرايتي، به آتش مي دهند و در عوض سرخي و شادابي آتش را به خود منتقل مي کنند. سرود "زردي من از تو / سرخي تو از من"
هر خانه زني خاكستر را در خاك انداز جمع مي كند، و آن را از خانه بيرون مي برد و در سر چهار راه، يا در آب روان مي ريزد. در بازگشت به خانه، در خانه را مي كوبد و به ساكنان خانه مي گويد كه از عروسي مي آيد و تندرستي و شادي براي خانواده آورده است.در اين هنگام اهالي خانه در را به رويش مي گشايند. او بدين گونه همراه خود تندرستي و شادي را براي يك سال به درون خانه خود مي برد. ايرانيان عقيده دارند كه با افروختن آتش و سوزاندن بوته و خار فضاي خانه را از موجودات زيانكار مي پالايند و ديو پليدي و ناپاكي را از محيط زيست دور و پاك مي سازند. براي اين كه آتش آلوده نشود خاكستر آن را در سر چهارراه يا در آب روان مي ريزند تا باد يا آب آن را با خود ببرد.

مراسم كوزه شكني
مردم پس از آتش افروزي مقداري زغال به نشانه سياه بختي،كمي نمك به علامت شور چشمي، و يكي سكه دهشاهي به نشانه تنگدستي در كوزه اي سفالين مي اندازند و هر يك از افراد خانواده يك بار كوزه را دور سر خود مي چرخاند و آخرين نفر ، كوزه را بر سر بام خانه مي برد و آن را به كوچه پرتاب مي كند و مي گويد: «درد و بلاي خانه را ريختم به توي كوچه» و باور دارند كه با دور افكندن كوزه، تيره بختي، شور بختي و تنگدستي را از خانه و خانواده دور مي كنند.

همچنين گفته ميشود وقتي ميتراييسم از تمدن ايران باستان در جهان گسترش يافت،در روم وبسياري از کشورهاي اروپايي ،روز 21 دسامبر ( 30 آذر ) به عنوان تولد ميترا جشن گرفته ميشد.ولي پس از قرن چهارم ميلادي در پي اشتباهي كه در محاسبه روز كبيسه رخ داد . اين روز به 25 دسامبر انتقال يافت

فال گوش نشيني
زنان و دختراني كه شوق شوهر كردن دارند، يا آرزوي زيارت و مسافرت، غروب شب چهارشنبه نيت مي كنند و از خانه بيرون مي روند و در سر گذر يا سر چهارسو مي ايستند و گوش به صحبت رهگذران مي سپارند و به نيك و بد گفتن و تلخ و شيرين صحبتكردن رهگذران تفال مي زنند. اگر سخنان دلنشين و شاد از رهگذران بشنوند، برآمدن حاجتو آرزوي خود را برآورده مي پندارند. ولي اگر سخنان تلخ و اندوه زا بشنوند، رسيدن به مراد و آرزو را در سال نو ممكن نخواهند دانست.

قاشق زني
زنان و دختران آرزومند و حاجت دار، قاشقي با كاسه اي مسين برمي دارند و شب هنگام در كوچه و گذر راه مي افتند و در برابر هفت خانه مي ايستند و بي آنكه حرفي بزنند پي در پي قاشق را بر كاسه مي زنند. صاحب خانه كه مي داند قاشق زنان نذر و حاجتي دارند، شيريني يا آجيل، برنج يا بنشن و يا مبلغي پول در كاسه هاي آنان مي گذارد. اگر قاشق زنان در قاشق زني چيزي به دست نياورند، از برآمدن آرزو و حاجت خود نااميد خواهند شد. گاه مردان به ويژه جوانان، چادري بر سر مي اندازند و براي خوشمزگي و تمسخر به قاشق زني در خانه هاي دوست و آشنا و نامزدان خود مي روند.

تقسيم آجيل چهارشنبه سوري
زناني كه نذر و نيازي مي كردند در شب چهارشنبه آخر سال، آجيل هفت مغز به نام «آجيل چهارشنبه سوري» از دكان رو به قبله مي خريدند و پاك مي كردند و ميان خويش و آشنا پخش مي كردند و مي خورند. به هنگام پاك كردن آجيل، قصه مخصوص آجيل چهارشنبه، معروف به قصه خاركن را نقل م

ازدیر باز تا کنون آتش نزد ما ایرانیان ارزش و جایگاه بالایی داشته است

«... و چون امیر منصور بن نوح به مُلک بنشست، اندر ماه شوال سال سیسد و پنجاه، به جوی مولیان، فرمود تا آن سرای را دیگر بار عمارت کردند و هرچه هلاک و ضایع شده بود بهتر از آن به حاصل کردند. آن گاه امیر به سرای بنشست و هنوز سال تمام نشده بود که چون «شب سوری» چنان که «عادت قدیم» است، آتشی عظیم افروختند. پاره ای از آن بجست و سقف سرای در گرفت و دیگر باره جمله سرای بسوخت.»[2]

در این روایت هرچند به صراحت به زمان برگزاری جشن اشاره نشده است، اما عبارت «هنوز سال تمام نشده بود» و نیز «شب سوری» گویا اشاره به مراسم چارشنبه سوری دارد که شاید در آن زمان، انجام مراسم در شب چارشنبه، تثبیت نشده بوده است.

دومین متن کهن که اشاره ای هرچند غیر مستقیم به جشن چارشنبه سوری دارد، شاهنامه ی فردوسی است. در داستان بهرام چوبینه با «پرموده» پسر ساوه شاه آمده است که هنگامی که هر دو سپاه آماده ی رزم بودند، ستاره بینی بهرام را پند می دهد که :

ستاره شمر گفت بهرام را                                              که در «چارشنبه» مزن کام را
اگر زین بپیچی گزند آیدت                                                        همه کار ناسودمند آیدت
یکی باغ بُد درمیان سپاه                                                   از این روی و زان روی بُد رزمگاه
بشد «چارشنبه» هم از بامداد                                                                        بدان باغ که امروز باشیم شاد
ببردند پر مایه گستردنی                                                     می و رود و رامشگر و خوردنی
.
.
.
                                          ز جیهون همی آتش افروختند                   زمین و هوا را همی سوختند

امیدوارم این شب به یاد ماندنی به همتون خوش بگذره و در آخر مواظب خودتون هم باشین

خدانگهدار